Bilindiği üzere, Türkiye ile Malezya arasında 17 Nisan 2014 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ağustos 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anlaşma kapsamında çok sayıda ürün gümrük vergisinden muaf şekilde işlem görmektedir.
Türkiye menşeli ürünler Malezya’ya ithal edilirken ve Malezya menşeli ürünler Türkiye’ye ithal edilirken anlaşma kapsamında tercihli tarifeden faydalanmak için menşe belgesi veya fatura beyanı ibrazı gerekmektedir.
8 Ekim 2025 Tarihli ve 33041 Sayılı Resmî Gazete‘ de Türkiye – Malezya Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlandı.
İthalatçı ülke yetkili makamları; kendisine ibraz edilen menşe ispat belgelerinin veya kanıt niteliğindeki diğer belgelerde yer alan bilgilerin doğruluk ve gerçekliğine ilişkin makul bir şüphesi olması hâlinde işlem anında veya sonradan kontrol şeklinde işlem yapabilmektedir. (Belgelerin hatalı düzenlenmesi , menşe kazanmamış veya menşe saptırma yönünde şüphe oluşması vb.)
Bu kapsamda yapılacak işlemlerde bugün itibariyle değişikliğe gidildi;
- İthalatın gerçekleştiği gümrük müdürlüğü , kendisine ibraz edilen menşe ispat belgelerinin veya kanıt niteliğindeki diğer belgelerde yer alan bilgilerin doğruluk ve gerçekliğine ilişkin makul bir şüphesi olması hâlinde yükümlüden Ek-5’te (ithal edilmek istenen ürün için menşe kurallarının detaylı olarak belirtilmesi) yer alan formun doldurulup, 90 gün içerisinde kendisine ibraz edilmesini talep edecektir. Yükümlüler, formda talep edilen belgelerin ve eşyanın menşe statüsünün kanıtlanmasında değerlendirilebileceğini düşündükleri diğer ilave belgeleri formla beraber gümrük müdürlüğüne sunabilecektir.
- Yükümlü tarafından doldurulan ve gümrük müdürlüğüne ibraz edilen formda yer alan bilgilerin doğruluğu ve uyumluluğu gümrük idaresi tarafından kontrol edilecektir.
- Ek-5’te yer alan formun süresi içinde sunulmaması hâlinde fark vergiler tahakkuk ettirilecektir (90 gün içinde sunulmalı), teminat alınmışsa irat kaydedilecek ve aynı zamanda 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza tatbik edilecektir. (fark vergilerin üç katı para cezası)
Gümrük müdürlüğünce yapılan tespit sonucunda;
- Eşyanın menşeinin doğru olduğunun tespit edilmesi hâlinde alınmışsa teminat iade edilecektir.
- Eşyanın menşeinin yanlış beyan edildiğinin tespit edilmesi hâlinde; 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, fark vergiler tahakkuk ettirilecek, teminat alınmışsa irat kaydedilecek ve aynı zamanda 4458 sayılı Kanunun 234 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza tatbik edilecektir (fark vergilerin üç katı para cezası)
Yönetmeliğin Madde 40 – Sonradan kontrol işlemleri ve Madde 42 – Sonradan kontrol sonuçları kapsamına da ilaveler yapılmıştır.
Konuya ilişkin detaylara aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
Türkiye – Malezya Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
